«Hericium erinaceus +» սա սնկի պտղամարմինների և մաքուր կուլտիվացված ոչ հացահատիկային միցելիումի խառնուրդ է: Նման կոմպոզիտային մթերքը պարունակում է ապացուցված դեղաբանական պոտենցիալով կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների էլ ավելի մեծ սպեկտր և ունի ավելի արտահայտված նոոտրոպային ազդեցություն, առաջին հերթին՝ էրինացինների քանակի ավելացման հաշվին (նյութեր, որոնք նպաստում են նյարդային վերջավորությունների աճին և նվազեցնում նեյրոբորբոքումը գլխուղեղում): Այս համադրությունը թույլ է տալիս էլ ավելի բարձրացնել տեղեկատվության ուսուցման և մտապահման գործընթացների արդյունավետությունը, ինչպես նաև նպաստում է ուղեղի առողջության պահպանմանը և հանդիսանում է նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների արդյունավետ կանխարգելում:

Ինչպես էկոլոգիապես մաքուր միջավայրում աճած կամ աճեցված շատ սնկեր, Hericium erinaceus-ը պտղամարմիններում կուտակում է միկրո- և մակրոտարրերի ողջ անհրաժեշտ սպեկտրը: Սնկերի ներառումը սննդակարգում հատկապես կարևոր է քաղաքային միջավայրում ապրող և մշտական օքսիդատիվ սթրեսի (քնի և արթմնի ցիկլերի խանգարում, սննդի անհավասարակշռություն և սննդային վարքի խնդիրներ, քրոնիկ սթրես, անբարենպաստ էկոլոգիական գործոններ, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության բացակայություն) բախվող մարդկանց համար: Այդ իսկ պատճառով սնկերը ժամանակակից յուրահատուկ և խիստ հեռանկարային մթերք են, որոնք ունակ են բավարարել ժամանակակից մարդու սննդային պահանջների մի ամբողջ սպեկտր:

• Hericium erinaceus-ը եզակի նոոտրոպային հատկություններով հայտնի սունկ է, որն ունակ է որակապես բարելավել կոգնիտիվ ցուցանիշները և ակտիվացնել մտավոր գործունեությունը: Հենց Hericium erinaceus-ի միցելիումի և պտղամարմինների խառնուրդն է թույլ տալիս վերցնել այս սնկից ամենաօգտակարը և պահպանել դիտերպենոիդների՝ էրինացինների առավելագույն քանակ: Այս դիտերպենոիդները դրսևորում են բարձր կենսաբանական ակտիվություն որպես նյարդային վերջավորությունների աճի խթանիչներ՝ դրանով իսկ բարձրացնելով ուղեղի նեյրոպլաստիկությունը և նոր հմտություններ սովորելու ունակությունը: Էրինացին Ա-ն Hericium erinaceus-ի միցելիումում պարունակվող էրինացինների խմբի հիմնական ներկայացուցիչն է: Այն ոչ միայն բարձրացնում է նեյրոտրոֆիկ գործոնը (NGF - Nerve Growth Factor)՝ նկատելիորեն մեծացնելով նեյրոնների կենսունակությունը ուղեղի տարբեր հատվածներում, այլև ավելացնում է կատեխոլամինների քանակը հիպոկամպի կապույտ բծում: Հենց էրինացին Ա-ն է զգալիորեն մեծացնում բջիջների կենսունակությունը ինսուլտի փորձարարական մոդելներում և նվազեցնում նախաբորբոքային ցիտոկինների էքսպրեսիան, ինչը, անշուշտ, ունի չափազանց կարևոր թերապևտիկ պոտենցիալ սիրտ-անոթային պաթոլոգիայի, ներառյալ գլխուղեղի իշեմիայի հակվածություն ունեցող մարդկանց համար:

• Էրինացին Ա-ն լավ ուսումնասիրված է Պարկինսոնի հիվանդության նկատմամբ, որը տարածվածությամբ երկրորդ նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունն է, և որին բնորոշ է գլխուղեղի սև նյութում դոֆամիներգիկ բջիջների պրոգրեսիվող կորուստը: Գլխուղեղի սև նյութը կարևոր դեր է խաղում մոտոր ֆունկցիայի, մկանների տոնուսի և օրգանիզմի վեգետատիվ գործունեության ստատոկինետիկ ֆունկցիայի իրականացման մեջ (շնչառություն, սրտի ֆունկցիա, անոթների տոնուս և այլն): Դրանում դոֆամիներգիկ բջիջների կորուստը հանգեցնում է լուրջ շարժողական խանգարումների, ներառյալ հանգստի տրեմորը, մկանների ռիգիդությունը, շարժումների դանդաղումը և կեցվածքային (պոստուրալ) անկայունությունը: Հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տվել, որ դոֆամիներգիկ ախտահարումները և օքսիդատիվ սթրեսը սև նյութում զգալիորեն նվազում են էրինացին Ա-ի ներմուծումից հետո: Ավելին, պարզվել է, որ այս նյութն ունակ է ետ շրջել մոտոր դեֆիցիտը, ինչը վկայում է ոչ միայն կանխարգելիչ, այլև պարկինսոնիզմով հիվանդների համար բարձր թերապևտիկ պոտենցիալի մասին:

• Կան նաև հետազոտություններ Hericium erinaceus-ի միցելիումից ստացված էրինացին Ա-ի ակտիվության մասին Ալցհեյմերի հիվանդության նկատմամբ՝ լուրջ պրոգրեսիվող նեյրոդեգեներատիվ խանգարում, որն առաջացնում է կոգնիտիվ ունակությունների և վարքային հմտությունների կտրուկ նվազում: Ի հայտ են գալիս ավելի շատ ապացույցներ այն բանի, որ Ալցհեյմերի հիվանդության պրոգրեսիան որոշակի պահից հետո դառնում է անզուսպ շղթայական ռեակցիա, որը բնութագրվում է բարձր նեյրոտոքսիկ բետա-ամիլոիդային վահանիկների (բլյաշկաների) առկայությամբ: Այս վահանիկներն առաջացնում են լուրջ երկրորդային վնասվածքներ. կալցիումի հոմեոստազի խանգարում, բորբոքում, էքսայտոտոքսիկություն և բջջային ապոպտոզ (բջջի մահ): Դա հանգեցնում է նյարդային բջիջների ցիտոկմախքի խանգարման և նրանցում նեյրոֆիբրիլյար սպիտակուցների կուտակման, որոնք հիմնականում բաղկացած են հիպերֆոսֆորիլացված տաու-սպիտակուցների անլուծելի ֆիլամենտներից, որոնց քանակն ուղղակիորեն կորելացվում է հիվանդության ընթացքի ծանրության հետ: Էրինացին Ա-ն ունակ է նվազեցնել բետա-ամիլոիդային վահանիկների կուտակումը, ինչպես նաև փոքրացնել վահանիկների հետ կապված միկրոգլիայի և աստրոցիտների ակտիվացումը գլխուղեղի կեղևում և հիպոկամպում՝ միաժամանակ ուժեղացնելով նեյրոնների նախորդների պրոլիֆերացիան և նոր նեյրոնների քանակը՝ խթանելով նեյրոգենեզը: Այս որակները սնկի կիրառությունը դարձնում են գերազանց ռազմավարություն նախնական փուլերում Ալցհեյմերի հիվանդության դեմ աշխատելու համար և ունակ են ոչ միայն կանխարգելել, այլև որակապես բարելավել արդեն գոյություն ունեցող հիվանդության ընթացքը:

• Դեպրեսիան, ինչպես և քրոնիկ սթրեսը, ժամանակակից հասարակության լուրջ խնդիրներ են: Դրանք հաճախ կորելացվում են գլխուղեղի ընդհանուր բորբոքային կարգավիճակի հետ՝ ներառյալ նեյրոդեգեներատիվ պաթոլոգիաները: Ապացուցված է, որ NGF-ի մակարդակը դեպրեսիվ խանգարում ունեցող մարդկանց մոտ զգալիորեն ցածր է, քան առողջ մարդկանց մոտ: Կան նաև հետազոտություններ, որոնք ցույց են տալիս, որ քրոնիկ սթրեսն առաջացնում է BDNF-ի (ևս մեկ նեյրոտրոֆինի, որն օգնում է պահպանել գոյություն ունեցող նեյրոնների գոյատևումը և խթանում է նոր նեյրոնների և սինապսների աճն ու դիֆերենցիացիան) էքսպրեսիայի նվազում: Ուղեղում այն առավել ակտիվ է ուսուցման և երկարաժամկետ հիշողության ձևավորման համար պատասխանատու հատվածներում: Hericium erinaceus-ի հակադեպրեսանտանման էֆեկտներն ուսումնասիրող հետազոտություններում էրինացին Ա-ի բարձր պարունակությամբ միցելիումը նվազեցնում էր օքսիդատիվ սթրեսը գլխուղեղում՝ պակասեցնելով IL-6 նախաբորբոքային ցիտոկինների և TNF-a ուռուցքի նեկրոզի ալֆա գործոնի էքսպրեսիան, ինչպես նաև բարձրացնում էր BDNF-ի էքսպրեսիան և բարելավում վարքային ցուցանիշները՝ բարձրացնելով նորադրենալինի, դոֆամինի և սերոտոնինի մակարդակները: Սա հիմք է տալիս ենթադրելու, որ Hericium erinaceus-ի օգտագործումն ունակ է ետ շրջել դեպրեսիվ վիճակները մոտիվացիայի, ակտիվության և լավ տրամադրության համար պատասխանատու նեյրոմեդիատորների մոդուլյացիայի հաշվին՝ դրանով իսկ թույլ տալով փոխել վարքային պատերնները (կաղապարները) և վերակառուցել անձի միջուկը բարենպաստ ուղղությամբ:

Hericium erinaceus-ը գերազանց նեյրոտրոֆին է, որը նպաստում է նյարդային վերջավորությունների աճին՝ խթանելով նյարդերի աճի գործոնը (NGF): Սունկը բարձրացնում է նեյրոնների կենսունակությունը միելինային թաղանթների ռեգեներացիայի հաշվին, որոնք հաճախ տարիքի հետ վնասվում են՝ կորցնելով ազդանշաններ փոխանցելու ունակությունը:
Այս գործընթացները առանցքային են նեյրոպլաստիկության ձևավորման գործում: Երկար ժամանակ համարվում էր, որ նյարդային բջիջները չեն վերականգնվում, նյարդային կապերը հնարավոր չէ վերակառուցել, իսկ ուղեղը տարիքի հետ անխուսափելիորեն դեգրադացվում է: Բայց այժմ հաստատված է, որ նյարդային բջիջները վերականգնվում են նորերի առաջացման հաշվին, որ նեյրոնների միջև կարելի է փոխել հաղորդակցման ուղիները, որ կարելի է ազդել սինապսի մակերեսի վրա, բարձրացնել նեյրոնային վերամոդելավորումը, ինչը նշանակում է, որ ուղեղը կարելի է «մարզել» և էապես դանդաղեցնել նրա ծերացումը: Նեյրոպլաստիկությունը ուղեղի ունակությունն է՝ վերակազմակերպել իր նեյրոնային ցանցերը նոր փորձի ազդեցության տակ: Hericium erinaceus-ն էապես բարձրացնում է նեյրոպլաստիկությունը ուղեղի նեյրոտրոֆիկ գործոնների և նեյրոնների միջև ու նեյրոնի ներսում հաղորդականության վրա ազդեցության հաշվին: Այն կարող է օգտագործվել և որպես կանխարգելիչ միջոց, և նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների դեմ պայքարի բուժական արձանագրությունների կազմում, ինչպես նաև բարձր մտավոր ծանրաբեռնվածության ժամանակ: Այն ունակ է բարելավել հոգեհուզական արձագանքը հոգեթերապևտի հետ պարապմունքներին և ծառայել որպես թերապիայի հիանալի լրացում:
Կարող է կիրառվել տարբեր պաթոգենեզի նեյրոպաթիկ ցավերի, այդ թվում՝ I տիպի շաքարային դիաբետի ֆոնի վրա առաջացող նեյրոպաթիաների ժամանակ: Սնկի ցավազրկող հատկությունները պայմանավորված են նեյրոտրոֆիկ գործոնի խթանմամբ և P2X ընկալիչների վրա ազդեցությամբ, որոնք կապված են մարդու մարմնում ցավի զգացողության հետ:
Hericium erinaceus-ը կարելի է կիրառել որպես մեղմ հակադեպրեսանտ և անքսիոլիտիկ (հակատագնապային միջոց): Այն կարող է ազդել սերոտոնինի, դոֆամինի և նորադրենալինի էքսպրեսիայի վրա՝ դեղագործական պրեպարատների նման: Ուղեղի նեյրոտրոֆիկ գործոնի (BDNF) բարձրացման հաշվին այն կարող է մեղմորեն բարձրացնել տրամադրությունը և դրականորեն ազդել վարքային պատերնների վրա՝ նվազեցնելով դեպրեսիայի առաջացման ռիսկը և թույլ տալով վերակառուցել անձի միջուկը բարենպաստ ուղղությամբ: Ունակ է դրական ազդել ցիրկադային ռիթմերի վրա՝ նպաստելով ժամանակին քնելուն և բարելավելով քնի որակն ու խորությունը:
Ունի հակաբակտերիալ ակտիվություն Helicobacter pylori-ի, Staphylococcus aureus-ի և Salmonella typhimurium-ի նկատմամբ և հանգեցնում է դրանց լիակատար ճնշմանը տիրոջ իմունիտետի կողմից:
Սնկի բազմաշաքարները բարերար ազդեցություն ունեն ԱՍՏ-ի (աղեստամոքսային տրակտ) վիճակի վրա դրանց բարձր պարունակության հաշվին՝ հանդիսանալով գերազանց պրեբիոտիկ միջոց, որը նպաստում է աղիներում օգտակար միկրոֆլորայի աճին, թույլ են տալիս բարելավել ամբողջ մարսողական տրակտի արգելքային (բարիերային) ֆունկցիան: Դրանք կարող են կիրառվել համալիր թերապիայի կազմում գաստրիտների և խոցային վիճակների բուժման ժամանակ՝ արագացնելով էպիթելային պատի ապաքինման գործընթացը, ինչպես նաև դիսբիոզի, փորկապության և աղիների բորբոքման ժամանակ:

Hericium erinaceus-ը դրսևորում է հակաուռուցքային ակտիվություն իմունային պատասխանի խթանման հաշվին՝ ճնշելով օնկոբջիջների պրոլիֆերացիան և աճը, դրանց նկատմամբ ցուցաբերելով ցիտոտոքսիկ հատկություններ:
Սակայն հարկ է հաշվի առնել, որ որպես օնկոպրոտեկտորներ համապատասխան մասնագետի կողմից նշանակված սնկերով ցանկացած թերապիա պետք է ընկալել որպես լրացուցիչ միջոց համալիր թերապիայի կազմում և, ավելի շուտ, որպես միջոց, որը բարելավում է քիմիա- կամ ռադիոթերապիայի էֆեկտը և նպաստում այդ պրոցեդուրաներից հետո վերականգնմանը:
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԱՐԱԳՈՒԹՅԱՆ ԲԱՐՁՐԱՑՈՒՄ
ՈՒՂԵՂԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԾԵՐԱՑՈՒՄԻՑ ԵՎ ՆԵՅՐՈՊԼԱՍՏԻԿՈՒԹՅԱՆ ԽԹԱՆՈՒՄ
ՆԵՅՐՈԴԵԳԵՆԵՐԱՏԻՎ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՈՒՄ ԵՎ ԹԵՐԱՊԻԱ
ՀԱԿԱԴԵՊՐԵՍԱՆՏԱՅԻՆ ԷՖԵԿՏ
ՀՈԳԵԹԵՐԱՊԵՎՏԻ ՀԵՏ ԱՇԽԱՏԵԼԻՍ ՀՈԳԵՇՏԿՄԱՆ ՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆ ԲԱՐՁՐԱՑՈՒՄ
ՔՆԻ ՈՐԱԿԻ ԲԱՐՁՐԱՑՈՒՄ
ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՒՄ ԻՆՍՈՒԼՏԻՑ ՀԵՏՈ
ԻՄՈՒՆՈԽԹԱՆԻՉ
ՑԱՎԱԶՐԿՈՂ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ
ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ՆԵՅՐՈՊԱԹԻԱՆԵՐԻ ԺԱՄԱՆԱԿ
ԲՈՐԲՈՔՄԱՆ ՆՎԱԶԵՑՈՒՄ
HELICOBACTER PYLORI-Ի ՃՆՇՈՒՄ
ԱՍՏ (ЖКТ) ԼՈՐՁԱԹԱՂԱՆԹԻ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՒՄ
ՀԱԿԱՈՒՌՈՒՑՔԱՅԻՆ ԱԿՏԻՎՈՒԹՅՈՒՆ